İnfertilite: Tetkikleri tamamlanmış veya yapılmamış, tedavi edilebilir olgular için infertilite terimi kullanılır. Çiftlerin evliliklerinden itibaren arzularına rağmen gebelik olmuyor ise primer infertilite; bir kere çocuk sahibi olduktan sonra çocukları olmuyorsa sekonder infertilite söz konusudur. İnfertilite bir hastalık değil, pek çok nedeni olan bir bulgudur.
Doğurganlık çağında, çiftlerin arzularına rağmen 10-12 ay içinde çocuk sahibi olmamaları durumunda infertilite söz konusudur.
İnfertilite nedenlerinin %60’ı kadına, %10’u erkeğe aittir. Fakat olguların yaklaşık %40’ında eşlerin ikisinde de sorumluluk vardır. Kadındaki infertilite nedenleri yüksek görülse de, hamile kalma ve doğuma kadar hamileliğin sorumluluğu kadına ait olduğundan, kadına ait nedenler daha çok gibi görünmektedir. %10-15 oranında ise her iki çiftte de sorun bulunmamaktadır (açıklanamayan infertilite).
Erkek faktörü
Vakaların büyük çoğunluğu Ürolog hekimine danışmayı gerektirir.
- Varikosel
- Sperm sayısında yetersizlik veya kalitesinde bozukluk, hareketlilikte problem olabilir
- Sperm kanallarında tıkanıklık
- Hormonal nedenler
- Cinsel fonksiyon bozuklukları
- Testis hastalıkları
- Enfeksiyon
- Radyasyon, kimyasal faktörler
- İmmünolojik sebepler
- Genetik hastalıklar
- Bilinmeyen nedenler
Kadın faktörü
Kadına ait nedenleri hormonal ve anatomik olmak üzere ikiye ayırabiliriz.
Hormonal nedenler: Sebep ne olursa olsun sonuçta yumurtlama bozukluğu oluşturur (tiroid hastaları, beyin ile ilgili hastalıklar, yumurtalıklarla ilgili hastalıklar).
Anatomik nedenler:
- Rahimle ilgili
- Rahim ağzı ile ilgili
- Tüplerle ilgili
Kadında ayrıca yaş faktörünün önemi büyüktür. Özellikle 30 yaşından sonra geçen her yıl yumurtlama fonksiyonlarında azalma olur.
İnfertilite tedavisi
İnfertilite tedavisinde belki de en karmaşık durum, sebebi açıklanamayan infertilitedir. Çünkü sebebi belli olan vakalarda nedene yönelik tedavi planı hazırlanıp daha kısa sürede sonuç elde edilebilir.
Çocuk isteği ile başvuran çiftlerde, detaylı muayene ve tetkik değerlendirilmesi yapıldıktan sonra tedavi planı hazırlanır. Tedavi planı hazırlanırken çiftler iki ayrı grupta değerlendirilir. Birinci grup, muayenehane şartlarında yumurtlama düzenleyici tedavisi verilen veya aşılama yöntemi uygulanan çiftlerdir. İkinci grup ise doğrudan tüp bebek merkezlerine başvurması gereken çiftlerdir.
İnfertilite tedavisi uzun, emek ve sabır isteyen bir süreçtir. Bu süreçte özellikle bayanlarda stres faktörünün başarıya ulaşmada ciddi ve olumsuz etkileri mevcuttur. Tedaviye başlamadan önce çiftler bu konuda bilgilendirilmeli ve mümkün olduğu kadar stresten uzak durmaya çalışmalıdırlar.
